Bu rehber, Karayolları Trafik Yönetmeliği (KTY) ve uluslararası AETR Sözleşmesi uyarınca ticari araç sürücülerinin ve filo yöneticilerinin uyması gereken yasal süreleri, teknik zorunlulukları ve operasyonel kuralları içermektedir.
Takograf; ticari araçların sürüş sürelerini, hızlarını ve sürücülerin çalışma/dinlenme periyotlarını otomatik olarak kaydeden bir cihazdır. Dijital takograf sistemleri, verileri hem araç ünitesinde hem de sürücü kartında güvenli bir şekilde saklayarak şeffaf bir denetim mekanizması oluşturur. Temel amacı; yol güvenliğini artırmak, sürücülerin çalışma koşullarını iyileştirmek ve taşımacılık sektöründe adil bir rekabet ortamı sağlamaktır.
Takograf sadece bir kayıt cihazı değil, işletmenizin yasal aynasıdır. Hatalı kullanım veya eksik veri girişi, doğrudan işletme lisansınızın risk altına girmesine neden olabilir.
Kategori | Yurtiçi (KTY) | Uluslararası (AETR) | İstisna / Detay |
Günlük Sürüş | 9 Saat | 9 Saat | Haftada 2 kez 10 saate çıkarılabilir. |
Kesintisiz Sürüş | 4.5 Saat | 4.5 Saat | Sonrasında en az 45 dk mola zorunludur. |
Zorunlu Mola | 45 Dakika | 45 Dakika | KTY: 15+15+15 dk bölünebilir. AETR: 15+30 dk bölünebilir. |
Günlük Dinlenme | 11 Saat | 11 Saat | Bölünerek (3+9) veya haftada 3 kez 9 saate düşerek kullanılabilir. |
Haftalık Dinlenme | 24 Saat | 45 Saat | AETR: 24 saate düşebilir (Telafi şartı ile). |
Haftalık Sürüş | 54 Saat | 56 Saat | Bir takvim haftası (Pzt-Paz) toplamıdır. |
2 Haftalık Toplam | 90 Saat | 90 Saat | Birbirini takip eden iki hafta toplamıdır. |
Veri İndirme | 28/90 Gün | 28/90 Gün | .DDD formatında yedekleme zorunluluğu. |
Sürücülerin çalışma periyotları, taşımacılığın türüne göre yasal farklılıklar göstermektedir:
Haftalık Dinlenme Süresi:
Haftalık Maksimum Sürüş Süresi:
Günlük sürüş süreniz kalmış olsa bile, mesaiye başladığınız andan itibaren en geç 13. saatte kontağı kapatıp uzun dinlenmeye geçmelisiniz. Sürüş saatinizin kalmış olması, 24 saatlik döngü içindeki dinlenme zorunluluğunuzu ortadan kaldırmaz!
Sürücü kartının takılı olmadığı (istirahat, ofis çalışması veya diğer işler) tüm süreler mevzuatın bir parçasıdır.
Manuel giriş yapılmadan bırakılan her “soru işareti” veya boşluk, denetimlerde doğrudan “kayıt dışı sürüş” veya “çalışma süresini gizleme” olarak yorumlanır ve en yüksek baremden ceza yazılmasına sebebiyet verir.
Sınır geçişlerinde ülke kodu girilmemesi, müfettişler tarafından veri bütünlüğünü bozma çabası olarak değerlendirilir. Avrupa denetimlerinde bu ihmal, aracın bağlanmasına kadar giden ağır yaptırımlara yol açabilir.
Feribot istisnasını kullanırken takograf üzerinden “Feribot/Tren” modunun manuel seçildiğinden emin olun. Aksi halde yapılan kısa sürüşler dinlenmeyi bozar ve sürücü kartında “ihlal” olarak görünür.
Şirket kilidi, takograf cihazındaki verilerin firmanıza özel olarak dijital mühürlenmesidir.
Şirket kilidi yapılmamış araçlar, özellikle Avrupa denetimlerinde “Ruhsat Sahibi ve Takograf Veri Sahipliği Uyumsuzluğu” gerekçesiyle ağır para cezalarına neden olur.
2. El alınan araçlara dikkat: Eski sahibinin kilidi kaldırılmamışsa, veriler eski şirket adına mühürlü kalır; bu durum denetimlerde ruhsat ve takograf sahipliği arasında karmaşa doğurur ve ceza sebebidir.
Dijital takograf verileri .DDD uzantısına sahiptir ve yasal olarak 5 yıl saklanması zorunludur.
Seyir Mobil Avantajı: Türkiye mevzuatı kapsamında, indirilen takograf verilerinin TOBB sistemine düzenli olarak bildirilmesi yasal zorunluluktur. Seyir Mobil sistemleri ile indirilen .DDD verileri, manuel bir işlem gerektirmeksizin otomatik olarak TOBB veri havuzuna aktarılır. Böylece bildirim hataları ve ceza riskleri tamamen ortadan kalkar.
.DDD dosyasının dijital imzası bozulursa (manuel değişiklik yapılırsa) veri yasal geçerliliğini yitirir. Seyir Mobil ile verileriniz otomatik olarak TOBB’a aktarılır; böylece bildirim unutma veya hatalı veri gönderme riskiniz tamamen ortadan kalkar.
Dijital takograf verileri dünya standartlarında .DDD uzantısına sahiptir.
.DDD dosyasının dijital imzası bozulursa (dosya üzerinde manuel değişiklik yapılırsa), veri yasal geçerliliğini tamamen yitirir. Verilerinizi her zaman orijinal haliyle profesyonel ve güvenli bulut sistemlerinde yedeklediğinizden emin olun.
Takograf cihazlarının her 2 yılda bir yetkili servislerde kalibrasyon kontrolünden geçmesi ve damgalanması zorunludur. Lastik ebadı değişikliği, plaka yenileme veya şanzıman müdahalelerinde 2 yıllık süre beklenmeksizin kalibrasyon yenilenmelidir.
Kalibrasyonu geçmiş veya lastik ebadı araçtaki takograf verisiyle uyuşmayan araçlar, hız ve mesafe hatası yaptığı için doğrudan “manipülasyon şüphesi” ile denetlemeye alınır.
Sürücülerin takograf ekranında gördüğü ve manuel girişlerde seçtiği 4 temel çalışma modu:
Sembol | Mod Adı | İstisna / Detay |
 | SÜRÜŞ | Daire içinde çizgi: Aracın hareket halinde olduğunu ve sürüş süresinin kaydedildiğini gösterir. |
 | DİĞER İŞLER | Çapraz iki çekiç: Sürüş dışındaki tüm çalışma sürelerini (Yükleme, boşaltma, temizlik vb.) ifade eder. |
 | DİNLENME | Yatak sembolü: Sürücünün serbestçe dinlendiği, mola verdiği veya günlük uykusunu aldığı süredir. |
 | HAZIR BULUNMA | İçi çapraz çizgili kare: Sürücünün fiilen çalışmadığı ancak görev başında beklediği (Gümrük sırası, feribot vb.) süredir. |
Seyir Mobil, filo ve araç yönetimi alanında güvenilir, ölçeklenebilir ve regülasyon uyumlu çözümler sunar. Uluslararası sektörel özel çözümler üretir.
